วิธีอ่านโฉนด

 

ตัวอย่างเช่น หากมาตราส่วนในโฉนดที่ดิน เป็น “มาตราส่วน 1 ต่อ 500” และเราเอาไม้บรรทัดวัด

ด้านหนึ่ง(หน้าบ้าน)ของที่ดิน จากหมุดถึงหมุด วัดได้ 12 มิลลิเมตร

ดังนั้น ขนาดที่ดินหน้าบ้านที่เราอยากรู้ จะเท่ากับ 12 มิลลิเมตร x 500 = 6,000 มิลลิเมตร  หรือ เท่ากับ 6 เมตร นั้นเอง

 

 

1. ตำแหน่งที่ดิน (มุมซ้ายบน)

1.1 ระวาง

คือ หมายเลขของแผนที่ใหญ่ ที่โฉนดแปลงนี้ตั้งอยู่ เลขที่ระบุไว้จะเปรียบเหมือนสารบัญแสดงให้รู้ว่า โฉนดแปลงนี้ตั้งอยู่ในแผนที่ใหญ่ฉบับไหน ในระแผนที่ระวางจะเป็นแผนที่ลายเส้นที่แบ่งขอบเขตของโฉนดแต่ละแปลงในบริเวณนั้นใกล้เคียงไว้อย่างชัดเจน ระบุทางสาธารณะ ทางเข้าออกไว้ครบถ้วน ดังนั้นในการซื้อขายหรือจำนอง จำเป็นต้องมีการตรวจสอบระวางทุกครั้ง เพื่อให้ทราบการเปลี่ยนแปลง ของที่ดินรอบข้างและสภาพทางในปัจจุบัน

1.2 เลขที่ดิน

คือ ตำแหน่งที่อยู่ของที่ดินแปลงนี้ในแผนที่ระวาง เลขที่ดินในระวางจะไม่ซ้ำ ไล่ลำดับตัวเลขไปเรื่อยๆในเชิงการใช้งาน เลขที่ดินจะเปรียบเหมือนที่อยู่ ช่วยให้การค้นหาตำแหน่งทำได้ง่ายและรวดเร็ว

1.3 หน้าสำรวจ

คือ ตัวเลขแสดงลำดับการสำรวจในการจัดทำโฉนด ของแต่ละตำบล โดยเริ่มนับ 1 ไปเรื่อยๆ เมื่อขึ้นตำบลใหม่ก็จะเริ่มนับ 1 ใหม่ เลขสำรวจนี้จะนิยมใช้ในการสืบค้นของเจ้าพนักงานที่ดิน

1.4 ตำบล

คือ ชื่อของตำบลที่ที่ดินแปลงนี้ตั้งอยู่

2. โฉนดที่ดิน (มุมขวาบน)

2.1 เลขที่

คือ เลขที่ของโฉนดผืนนี้ มักใช้ในการสืบต้นข้อมูล ค้นหา และดำเนินการทำนิติกรรมต่างๆกับสำนักงานที่ดิน  เลขโฉนดนี้จะเริ่มนับ 1 ในแต่ละอำเภอ หากขึ้นอำเภอใหม่ ก็จะเริ่มนับ 1 ใหม่

2.2 เล่ม..หน้า

คือ เลขแฟ้มของสำนักงานที่ดิน ที่รวบรวมโฉนดของเราไว้ จัดทำขึ้นเพื่อให้เจ้าหน้าที่สำนักงานที่ดินง่ายในการสืบค้นข้อมูล ด้านหลังจะมีตัวเลขระบุไว้ในโฉนดชัดเจนว่าอยู่หน้าที่เท่าไหร่ของแฟ้มนั้นๆ

2.3 อำเภอ

คือ ชื่อของอำเภอที่ที่ดินแปลงนี้ตั้งอยู่

2.4 จังหวัด

คือ ชื่อของจังหวัดที่ที่ดินแปลงนี้ตั้งอยู่

3. โฉนดที่ดิน (ตรงกลางบน)

3.1 ให้แก่…สัญชาติ…อยู่บ้านเลขที…ถนน…ตำบล…อำเภอ…จังหวัด…ซอย

ส่วนนี้จะเป็นข้อมูลชื่อ ที่อยู่ ของเจ้าของโฉนดคนแรกที่ทางราชการได้ออกโฉนดให้ เน้นย้ำชื่อตรงนี้ไม่จำเป็นว่าต้องเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในปัจจุบัน (ชื่อเจ้าของคนปัจจุบันจะอยู่ด้านหลังโฉนดตรงสารบัญจดทะเบียน)

3.2 ที่ดินแปลงนี้มีเนื้อที่ประมาณ…ไร่…งาน…ตารางวา

ส่วนนี้จะบอกขนาดของที่ดินแปลงนี้ แต่ต้องระวังว่าหากที่ดินแปลงนี้มีการแบ่งพื้นที่แยกโฉนดออกไป ตัวเลขตรงนี้จะไม่ได้ถูกแก้ไข ให้ยึดตามขนาดพื้นที่ล่าสุดด้านหลังโฉนดตรงส่วนสารบัญจดทะเบียนเป็นหลัก

4. รูปแผนที่ (ตรงกลาง)

4.1 ส่วนรูปภาพที่ดิน

จะเป็นภาพลายเส้นแสดงรูปของที่ดิน ภาพที่แสดงในแผนที่จะเป็นภาพขนาดย่อตรงตามอัตราส่วนที่ระบุไว้ในโฉนดในรูปภาพจะมีตัวเลขและตัวหนังสือหลักหมุดเขียนกำกับไว้แต่ละมุม และตรงกลางจะมีตัวเลขแสดงเลขที่ดินของที่ดินข้างเคียง เพื่อให้ทราบว่า ที่ดินด้านข้างเป็นที่ดินแปลงไหน

4.2 มาตราส่วนด

เป็นตัวเลขแสดงอัตราส่วนการย่อขนาดของที่ดินของรูปภาพ ดังนั้น หากต้องการทราบขนาดด้านกว้าง ด้านลึกของที่ดินสามารถใช้ไม้บรรทัดวัดความยาวด้านแต่ละด้านและคูณด้วยอัตราส่วนที่ระบุไว้ได้เลย

*หมายเหตุ*

• ในการอ่านโฉนดในที่นี้ เราจะใช้มาตราส่วนทางด้านขวาเท่านั้น ในการวัดขนาดพื้นพี่ในโฉนด (ในตัวอย่างจะเป็น มาตราส่วน 1:500)
• ส่วนมาตราส่วนทางด้านซ้าย (มาตราส่วนในระวาง) จะไม่ได้ใช้ในการอ่านโฉนดนี้

4.3 ตำแหน่งทิศ

ในโฉนดจะมีลูกศรชี้ขึ้นและระบุตัวอักษร น แสดงทิศเหนือ เพื่อให้ทราบทิศทางที่ตั้งของที่ดิน

4.4 วันที่ออก

เป็นวันที่ออกโฉนดที่ดิน จะมีระบุวัน เดือน ปีพุทธศักราชไว้อย่างชัดเจน และมีลายเซ็นเจ้าพนักงานที่ดิน ลงชื่อและประทับตราราชการไว้เป็นการรับรอง

 

 

5. สารบัญจดทะเบียน

เป็นส่วนของรายละเอียดเกี่ยวกับ สารบัญจดทะเบียน หรือเรื่องราวความเป็นมา การเปลี่ยนโอนกรรมสิทธิ์ภาระผูกพันในที่ดิน จากอดีตจนถึงปัจจุบัน และในบรรทัดสุดท้ายจะระบุเจ้าของกรรมสิทธิ์ในปัจจุบัน โดยด้านหลังโฉนดอาจมีหลายหน้าได้ แต่ละหน้าจะมีเลขที่หน้าระบุไว้ และจะต้องมีตราประทับรับรองพร้อมลายเซ็นของเจ้าหน้าที่พนักงานรับรองไว้ทุกหน้า สารบัญจดทะเบียนจะแบ่งเนื้อหาออกเป็นส่วนๆในตาราง ดังนี้

5.1 จดทะเบียน วัน เดือน ปี

เป็นวันที่ที่ทำนิติกรรมนั้นๆ ณ สำนักงานที่ดิน

5.2 ประเภทการจทะเบียน

ระบุประเภทนิติกรรมที่มาทำ ณ สำนักงานที่ดินในวันนั้นๆ อาทิเช่น ซื้อ, ขาย, ปลอดจำนอง, จำนอง,การให้, โอนมรดก, ภาระจำยอม เป็นต้น

5.2 ประเภทการจดทะเบียน

ระบุประเภทนิติกรรมที่มาทำ ณ สำนักงานที่ดินในวันนั้นๆ อาทิเช่น ซื้อ, ขาย, ปลอดจำนอง, จำนอง,การให้, โอนมรดก, ภาระจำยอม เป็นต้น

5.3 ผู้ให้สัญญา

คือ ผู้ที่มาทำการจดให้ หรืออาจกล่าวได้ว่าเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์เดิมนั่นเอง

5.4 ผู้รับสัญญา

คือ ผู้ที่มารับสัญญาต่อ หรืออาจกล่าวได้ว่า คือเจ้าของกรรมสิทธิ์คนใหม่นั่นเอง

5.5 เนื้อที่ดินตามสัญญา

เป็นเนื้อที่ดินตามโฉนด ในการทำนิติกรรมสัญญาในวันนั้นๆ

5.6 เนื้อที่ดินคงเหลือ

เป็นพื้นที่ที่ดินในโฉนด หน่วยเป็นไร่ งาน ตารางวา ซึ่งเป็นพื้นที่ดินคงเหลือของโฉนดแปลงนี้ในปัจจุบัน ณ วันทำสัญญานั้นๆ พื้นที่โฉนดส่วนนี้อาจเหลือไม่ตรงกับพื้นที่ในโฉนดหน้าแรกได้ เนื่องจากโฉนดอาจมีการแบ่ง หรือรวมกับพื้นที่โฉนดอื่น ให้ยึดตามพื้นที่ดินคงเหลือในส่วนสุดท้ายของสัญญาเป็นหลักเสมอ

5.7 ระวางเลขที่ดินโฉนดที่ดินใหม่

จะมีการระบุเลขในช่องนี้ หากมีการปรับปรุง/แก้ไข ระวาง

5.8 เจ้าพนักงานที่ดินลงลายมือชื่อ ประทับตรา

ในการทำนิติกรรมสัญญาในแต่ละครั้ง เจ้าหน้าที่รับเรื่องจะต้องลงชื่อและประทับตราราชการระบุไว้ทุกครั้ง กรณีมีปัญหา หรือต้องการทวนสอบประวัติของที่ดิน จะสามารถสอบถามกับเจ้าหน้าที่ที่รับทำเรื่องในครั้งนั้นๆได้

5.9 มีใบต่อแผ่นที่…

ในกรณีที่โฉนดที่ดิน มีการโอน/เปลี่ยนชื่อผู้ถือครอง มาหลายครั้งแล้ว หน้าสารบัญจดทะเบียน มีการจดทะเบียนหลายครั้ง อาจทำให้จดทะเบียนไม่เพียงพอให้หน้าเดี่ยว จะมีการเพิ่มหน้าจดทะเบียนไปอีก ซึ่งจะมีการระบุเลขหน้าที่ตำแหน่งนี้